Sürdürülebilir Yaşam · Rehber
Bahçe ve Balkonda Su Tasarrufu
Bitkileriniz susamasın, ama suyunuz da boşa gitmesin.
Belvivo Editör Masası2 dk okuma

Su, en kıymetli kaynaklarımızdan biri. Bahçede ve balkonda biraz dikkatle bitkilerinizin ihtiyacını, israf etmeden karşılayabilirsiniz. Bu rehber sulama saatinden toprak bakımına, artık suyun değerlendirilmesinden bitkilerin gruplandırılmasına kadar uygulaması kolay adımlar sunuyor. Hepsi küçük bir balkonda da, geniş bir bahçede de işe yarar. Küçük adımlar birikince gözle görülür bir tasarruf sağlar.
Toprağı sulayın; su köklere lazım.
Doğru saat ve doğru yer
İlk kural, sabahın erken saatlerinde ya da akşam serinliğinde sulamaktır; öğle sıcağında su hızla buharlaşır. Sabah sulamak bitkinin gün boyu suya hazır olmasını sağlar. Akşam sulamasında ise yaprakların uzun süre ıslak kalmaması için suyu doğrudan toprağa verin; ıslak yapraklar gece boyunca mantar hastalıklarına davetiye çıkarabilir.
Suyu köklere yönlendirin ve doğrudan toprağa verin. Hortum yerine bir sulama kabı kullanmak ya da kabın ağzını toprağa yaklaştırmak, boşa giden miktarı azaltır. Saksı altındaki tabakta biriken suyu bir süre sonra boşaltın, çünkü köklerin suda beklemesi bitkiye zarar verir. Rüzgârlı günlerde suyun savrulmasını önlemek için sulama kabını alçakta tutun.
Kuraklığın arttığı dönemlerde sulamayı daha da seyreltin; kök salmış bitkiler kısa süreli susuzluğa hazırlıklıdır. Yeni dikilmiş fideler ise ilk haftalarda daha sık ama hafif sulama ister.
Seyrek ve derin sulama
İkinci kural, sık ve az yerine seyrek ve derin sulamaktır. Kökler suyu aramak için derine uzanır ve bitki daha dayanıklı olur. Yüzeyi her gün hafifçe ıslatmak, kökleri yüzeyde tutar ve bitkiyi sıcaklara karşı kırılgan yapar. Saksıda sulama sonrası suyun tabandaki deliklerden akması, toprağın bütünüyle ıslandığının işaretidir.
Toprağın üzerine serilen malç, nemi tutar. Saman, kuru yaprak, çam kabuğu ya da öğütülmüş budama artıkları iş görür. İki üç santimlik bir tabaka yeterlidir; gövdenin hemen dibini boş bırakın ki çürüme olmasın. Parmağınızı toprağa batırıp kuruluğunu kontrol etmek, tahminden iyidir; ilk boğumunuza kadar kuruysa sulama vakti gelmiştir.
Artık suyu değerlendirmek
Mutfakta sebze yıkadığınız suyu ya da çay demlikten artanı bitkilere vermek, küçük ama düzenli bir kazançtır. Yalnızca sabun, deterjan ve tuz içermeyen sular uygundur; çayın soğumuş olması gerekir. Yemek pişirirken tuzsuz haşlama suyunu da soğuttuktan sonra kullanabilirsiniz. Bu alışkanlık için mutfak lavabosunun yanına bir kova koymanız yeter.
Yağmur suyunu bir kovada biriktirmek mümkünse onu da değerlendirin. Kovanın üzerini sivrisineklerin üremesini önlemek için bir tülbentle ya da kapakla örtün ve suyu birkaç günde bir kullanın. Bu su, çoğu bitkinin hoşlandığı yumuşaklıktadır. Çatı oluğunun altına yerleştirilecek basit bir varil bile bir balkon bahçesi için fazlasıyla yeter.
Bitkileri gruplamak
Bitkilerinizi birbirine yakın gruplayın; ihtiyaçları benzer olanlar aynı sulamayı paylaşır. Susuz kalmayı seven kekik ve lavanta bir yana, çok su isteyen fesleğen ve sebzeler başka bir yana toplansın. Böylece her bitkiyi tek tek düşünmek zorunda kalmaz, sulama düzeninizi gruplara göre kurarsınız.
Büyük saksılar küçüklere göre daha geç kurur, bu da sulama sıklığını azaltır. Saksının dış yüzeyini çıplak bırakmak yerine bir gölgelik ya da başka bitkilerle korumak, toprağın güneşte aşırı ısınmasını önler. Toprağı sulayın; su köklere lazım. Bu cümleyi aklınızda tutmak, sulama kabını bitkinin dibine yöneltmenizi hatırlatır.
Mevsim geçişlerinde ihtiyaçlar değiştiği için sulama programınızı haftalık gözlemle güncelleyin. İlkbaharda toprak nemli kalır, yazın hızla kurur, sonbaharda yeniden yavaşlar. Yaprakların sararması çoğu zaman fazla suyun, solması ise az suyun belirtisidir; toprağı kontrol ederek bu iki durumu ayırt edebilirsiniz.



